Kennisbank overzicht
Factsheet Verminderd Cultuurgevoelig Testprogramma
Factsheet Verminderd Cultuurgevoelig Testprogramma

Beschrijving van het testprogramma

Het Verminderd Cultuurgevoelig Testprogramma (VCG) is een compleet testprogramma dat bestaat uit drie sub-testen, die samen het domein intelligentie meten. De drie sub-testen zijn Categorieën TPI, Mozaïeken TPI en Non-Verbale Analogieën TPI. De scores op de testen zijn verwerkt tot een totaalscore. Hierbij is rekening gehouden met de betrouwbaarheid van de subtesten en met hun onderlinge samenhang.

De VCG is ontwikkeld om de invloed van culturele achtergrond op testscores terug te dringen. Cultuur-geladen tests of “partijdige” tests zijn tests die de nadruk leggen op kennis en vaardigheden zoals die worden aangeleerd in het onderwijssysteem van een bepaalde cultuur. Er is sprake van partijdigheid wanneer testscores verschillende betekenissen hebben voor bepaalde groepen. Partijdigheid kan door verschillende oorzaken optreden, bijvoorbeeld door verschillen tussen groepen in taalvaardigheid, bekendheid met de manier van testen of bekendheid met bepaalde (culturele) begrippen. Twee personen die niet van elkaar verschillen wat betreft intelligentie zouden andere testscores kunnen behalen, bijvoorbeeld door hun culturele achtergrond. Het moge duidelijk zijn dat partijdigheid een probleem vormt, omdat testscores hierdoor niet goed te vergelijken zijn. Bepaalde groepen kunnen benadeeld worden als belangrijke beslissingen (zoals in selectiesituaties) op basis van deze scores genomen worden. Daarom is het belangrijk dat persoonlijke kenmerken die niet van belang zijn voor de te meten eigenschap intelligentie – zoals culturele achtergrond – zo min mogelijk invloed hebben op de testresultaten of op de interpretatie daarvan.

Om partijdigheid tegen te gaan maakt de VCG gebruik van cultuurvrije items. Cultuurvrije items zijn non-verbale items die niet specifiek zijn voor een bepaalde cultuur of op school worden aangeleerd (Walsh et al., 1990).

Meetpretentie

Hieronder worden de drie subtests van het Verminderd Cultuurgevoelig Testprogramma besproken:

Categorieën

Verminderd Cultuurgevoelig Testprogramma

Categorieën meet abstract redeneervermogen. Het gebruikt visuele informatie waaruit de kandidaat abstracte, inductieve conclusies moet trekken. Elke opgave bestaat uit drie afbeeldingen die één categorie vormen. Uit vijf antwoordmogelijkheden dienen twee afbeeldingen gekozen te worden die de categorie aanvullen. De test kan ingezet worden bij selectieprocedures, met name bij functies waarvoor analytisch inzicht gevraagd wordt.

Mozaïeken

MozaïekenMozaïeken meet ruimtelijk inzicht. De opgaven bestaan uit een mozaïek dat moet worden nagebouwd met verschillende puzzelstukken. De puzzelstukken kunnen met behulp van de muis versleept worden naar het antwoordvak. De test kan ingezet worden bij selectieprocedures met name bij functies waarvoor ruimtelijk inzicht gevraagd wordt.

Non-Verbale Analogieën

Non-Verbale Analogieën

Non-Verbale Analogieën meet abstract redeneervermogen. De opgaven bestaan uit een geometrisch figuur dat een bepaalde verandering ondergaat. Een tweede figuur moet precies eenzelfde verandering ondergaan.

Uit vier antwoordmogelijkheden moet het figuur gekozen worden, dat op dezelfde manier verandert. De test kan ingezet worden bij selectieprocedures, met name bij functies waarvoor abstract redeneervermogen gevraagd wordt.

Toepassing

Dit testprogramma is aan te bevelen wanneer men rekening wil houden met een diversiteit in (culturele) achtergronden van kandidaten. Het taalniveau van de instructies is laag (A2-B1) en de testen zijn ook in het Engels beschikbaar.

Ontwikkeling

Deze capaciteitentesten zijn in samenwerking met Peter Tellegen van de Rijksuniversiteit Groningen ontwikkeld. De testen zijn adaptaties van een non-verbale intelligentietest (de SON-R testbatterij) en daardoor verminderd cultuurgevoelig. Dit betekent dat sociaal culturele achtergronden van kandidaten een minder sterk effect hebben.

Betrouwbaarheid:

VMBOMBOHBO
Categorieën.79.76.80
Mozaieken.83.85.89
Non-verbale Analogieën.76.61.73
Totaalscore.80 / .90*.74 / .86*.79 / .91*
* Cronbach’s alpha / generaliseerbaarheid

Normgroepen:

                                        N

VMBO:                              291                 

MBO:                               605

HBO:                                  191

Deze normgroepen zijn gebaseerd op data verkregen in echte selectie situaties. Voor een volledige beschrijving van de normgroepen klik hier.

Validiteit:

Interne structuur:

  • Relatief sterke onderlinge correlaties tussen drie subtests (≈ .50), duiden op een algemene intelligentiefactor, waarvan we uit de literatuur weten dat deze sterk aanwezig is bij intelligentietests;
  • Deze algemene intelligentiefactor verklaart ongeveer 50% van de variantie in scores behaald op de sub-tests; dit verantwoordt het berekenen van een totaalscore
  • Bovenstaande bevindingen gelden ook bij verschillende subgroepen (man/vrouw, leeftijd, opleidingsniveau)
  • Nauwelijks tot geen verschillen in scores tussen mannen en vrouwen
  • Alleen een noemenswaardig verschil in scores wat betreft leeftijd bij de HBO groep, waarbij jongeren hoger scoorden dan oudere kandidaten

Overige informatie:

De testen zijn zoals gezegd adaptaties van de SON-R test, waarnaar veel onderzoek is gedaan waarin de goede psychometrische kwaliteiten van dit instrument aangetoond zijn. Meer informatie is te vinden op: http://www.testresearch.nl/sonr/sonr6.html.